Historie

Historie

De geschiedenis van de sluiswachterswoning annex tolhuis is nauw verbonden met de geschiedenis van de Arkervaart en de sluis

De geschiedenis van de sluiswachterswoning annex tolhuis is nauw verbonden met de geschiedenis van de Arkervaart en de sluis, die de verbinding vormde tussen ‘De Vest Nijkerk’ en de Zuiderzee.

In 1531 wordt er in de monding van de Arkergraft de eerste sluis gebouwd. Daarvoor werden de goederen voor de ‘Vest Nijkerk’ gelost bij de Spoysluis, over de dijk gezet en daarna met schuiten naar de Vest Nijkerk geboomd of door paarden naar de Vest Nijkerk gebracht. Verschillende eeuwen waren de peilers van de economie in Nijkerk de tabaksteelt en de vetweiderij van Ossen uit Denemarken!

In 1702 wordt door een zware storm en springvloed de houten sluis weg geslagen en door de golven kapot geslagen. Er was geen scheepvaart naar Nijkerk meer mogelijk. In 1703 werd door de ampstjonkers en ruim 500 burgers uit Nijkerk besloten een stenen sluis te bouwen. De kosten bedroegen 68.900 gulden…

Deze stenen sluis is pas in 1933 vervangen en deze maakte in 1987 plaats voor de huidige sluis! Op 14 mei 1724 besluiten de ‘Ampstjonkers’ een woning voor de sluiswachter te bouwen.

Al op 18 oktober 1724 wordt het Sluishuys geopend. De officiële benaming is: Sluishuys van het Ampt van Neijkerk.
Pas in 1937 vond er een ingrijpende verbouwing plaats. Daarna, in 1984, zijn het dak en de schoorstenen verbouwd. Aan de indeling werd niets veranderd. En na deze laatste, grote verbouwing in 2020 is de indeling nog grotendeels hetzelfde gebleven.

Aan het uiterlijk van de sluiswachterswoning is niets veranderd. Slechts de luiken (die niet origineel waren) zijn bij de restauratie weg gelaten!
Het sluishuys heeft vele jaren dienst gedaan als tolhuis, tapperij en als woning voor de sluiswachter en zijn gezin. Door de invoering van een electrische sluis was het vanaf 1996 niet meer nodig om aan de sluis te wonen. Met de laatste werkdag van sluiswachter Willem Kedde kwam er op 1 oktober 1993 een eind aan 114 jaar sluiswachters uit de Familie Kedde.

Wij zijn gelukkig dat wij dit gebouw weer mooi hebben mogen maken en hopen vele gasten in ons restaurant ‘Het Sluishuis’ een plezierige avond te kunnen geven. Voor de mensen die ná ons weer zouden verbouwen hebben wij in 1 van de ruimtes een brief achter gelaten. Niets is leuker dan een stukje geschiedenis terug te vinden over een oud gebouw waar al zoveel leven in is geweest!